Το Σιωπηλό Πραξικόπημα

Η κρυφή ατζέντα πίσω από το δημοψήφισμα του 1974

Η ιστορία του πως καταργήθηκε η Βασιλεία στην Ελλάδα είναι αρκετά γνωστή σε μεγάλο κομμάτι του Ελληνικού λαού. Αρχικά όταν στις 13 Δεκεμβρίου του 1967 απέτυχε το αντικίνημα του Βασιλέως Κωνσταντίνου Β εναντίον της Χούντας των Συνταγματαρχών, Ο Κωνσταντίνος μαζί με την οικογένεια του, τον Πρωθυπουργό Κόλλια, και τον Αρχηγό της Αεροπορίας, αναχώρησαν από την Καβάλα με προορισμό την Ρώμη. Αυτή θα ήταν και η τελευταία του φορά σε Ελληνικό έδαφος ως Βασιλέας των Ελλήνων, καθώς τον Ιούλιο του 1973 το καθεστώς της 21ης Απριλίου προχώρησε σε δημοψήφισμα όπου ο Ελληνικός λαός κλήθηκε να ψηφίσει για την επαναφορά ή όχι της Βασιλείας. Το όχι κέρδισε με ποσοστό 78.6 τοις εκατό, έναντι του 21.4 τοις εκατό που ψήφισε υπέρ. Δημοψήφισμα ακολούθησε και υπό του Κωνσταντίνου Καραμανλή, εφόσον είχε πέσει το καθεστώς Ιωαννίδη. Το αποτέλεσμα του νέου δημοψηφίσματος δεν ήταν διαφορετικό από το προηγούμενο, καθώς και πάλι κέρδισε το όχι στην Βασιλευομένη Δημοκρατία με ένα ποσοστό 69.2 τοις εκατό έναντι ενός ποσοστού 30.8 τοις εκατό που τέθηκε υπέρ. Πως όμως είχε διεξαχθεί το δημοψήφισμα του 1974 ;

Δεν ήταν λίγα τα πολιτικά πρόσωπα τα οποία κατά καιρούς είχαν σχολιάσει τον άδικο τρόπο με τον οποίο είχε διεξαχθεί το δημοψήφισμα του 1974. Ένας εκ των προσώπων αυτών, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο οποίος σε συνέντευξή του στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο του 1988 χαρακτήρισε τον τρόπο με τον οποίο διεξήχθη το δημοψήφισμα του 1974 ως άδικο. Αυτή η δήλωση είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές αντιδράσεις στον πολιτικό κόσμο της χώρας.

Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος δεν επιτράπηκε στον Βασιλιά η είσοδος στη χώρα. Αυτή η απόφαση ήταν όχι μόνο άδικη αλλά και λίαν ακατάλληλη σε μια Ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ωστόσο, ο Κωνσταντίνος σεβάστηκε πλήρως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και απέφυγε να επιστρέψει στην Ελλάδα, καθώς πίστευε πως η πολιτική κρίση, η αστάθεια και οι εντάσεις έπρεπε να αποφευχθούν με κάθε κόστος, όντας βαθειά πεπεισμένος ότι μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα σε νέο εμφύλιο πόλεμο, κάτι τραγικό, δεδομένου ότι είχαν περάσει μόλις 25 χρόνια από τον τελευταίο εμφύλιο.

Λόγω της αποφάσεως αυτής, ο Βασιλιάς, δεν είχε την ευκαιρία να κάνει περιοδείες ή ομιλίες σε περιοχές ανά την χώρα, σε αντίθεση με πολλούς πολιτικούς, υποστηρικτές της Αβασίλευτης. Του επιτράπηκε μόνο μία ολιγόλεπτη ομιλία στο ραδιόφωνο στις 26 Νοεμβρίου και μία ολιγόλεπτη ομιλία από την τηλεόραση στις 6 Δεκεμβρίου. Αντιθέτως οι οπαδοί της Αβασίλευτης εμφανίζονταν στην τηλεόραση συνεχώς για να τοποθετήσουν τα επιχειρήματα τους. Μεταξύ τους ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής καθώς και οι Μάριος Πλωρίτης, Λεωνίδας Κύρκος, Φαίδων Βεγλερής, Γεώργιος Κουμάντος, και ο μετέπειτα Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Επιπρόσθετα, δυνάμεις υπέρ του Βασιλιά είχαν εκδιωχθεί σφοδρά από την Κυβέρνηση Καραμανλή, όπως για παράδειγμα η σωματειακή οργάνωση «Βασιλική Ένωσις» της οποίας το έργο είχε περιοριστεί από την κυβέρνηση και η οποία εν τέλει κατάφερε να την κλείσει το 1978. Την εκδίωξη της Βασιλικής Ένωσις είχε συνεχίσει και η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου η οποία τον Νοέμβριου του 1984 την παρέπεμψε σε δίκη όπου η Ένωση κέρδισε την υπόθεση.

Αρκετές μαρτυρίες από ανθρώπους της τότε εποχής έχουν επίσης καταγραφεί που αποδεικνύουν την θέση αυτή. Στο άρθρο αναδημοσιεύονται οι εξείς έξη μαρτυρίες οι οποίες είχαν αρχικά καταγραφεί από ηλεκτρονική εφημερίδα και είχαν δημοσιευτεί για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2022: Μία ενός υπαλλήλου υπουργείου, μία ενός δικαστή, δύο από εκλογικούς αντιπροσώπους και μία ενός απλού πολίτη οι οποίοι καταθέτουν τις δικές τους μαρτυρίες για το πως έζησαν την περίοδο του δημοψηφίσματος:

Ιωάννης Κ. από Αθήνα
«Οι εντολές που είχαμε από την κυβέρνηση ήταν σαφείς! Σε περίπτωση που νικήσει η βασιλεία, να αντιστραφεί το αποτέλεσμα. Ήταν εντολή του ίδιου του Καραμανλή. Γνωρίζαμε πλέον ότι η βασιλεία δεν θα έχει μέλλον στην Ελλάδα επειδή ο Καραμανλής δεν την ήθελε. Ήθελε να εδραιωθεί και να κινείται χωρίς «μπελάδες πάνω από το κεφάλι του». Υπολογίζεται ότι γύρω στους 2.000.000 και κάτι χιλιάδες έλαβαν και η Βασιλευομένη και η Αβασίλευτος. Η διαφορά μεταξύ τους ήταν στους 250.000 με 300.000 ψήφους. Για να εξυπηρετηθούν όμως τα συμφέροντα του μακαρίτη Καραμανλή, έγινε εκτεταμένης κλίμακας νοθεία για την ανάδειξη της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Ο ελληνικός λαός, έστω και σε μερική πλειοψηφία, φάνηκε πως ήθελε τον τέως Βασιλιά Κωνσταντίνο και προτίμησε ένα μοντέλο σταθερής πολιτειακής ηγεσίας. Τέλος πάντων, πάνε εκείνα τα χρόνια. Πέρασαν τόσοι Πρόεδροι, γέρασε και ο Κωνσταντίνος και έχουμε μία Ελλάδα τελείως διαφορετική, ρημαγμένη από παντού θα έλεγα».

Γεράσιμος Κ. από Αθήνα
«Δεν είναι κοινό μυστικό ότι το σύνολο των κοινοβουλευτικών κομμάτων στρατεύθηκαν εναντίον της Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, απολαμβάνοντας το 54% του εκλογικού σώματος τον Νοέμβριο του 1974, προχώρησε σε δημοψήφισμα τον επόμενο μήνα για να καταργήσει την βασιλεία. Αφού μέχρι και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης το BBC δεν μετέδιδε καμία είδηση για τον Βασιλέα και την Βασιλική Οικογένεια για να μη θεωρηθεί πως κάνει αντίπραξη στον Καραμανλή! Αυτό το 54% ήταν κατά συντριπτική πλειοψηφία φιλοβασιλικοί οι οποίοι αφελώς πίστεψαν ότι ο Καραμανλής ως «δεξιός» (τάχα), θα επαναφέρει τον Βασιλέα. Ἐπλανήθησαν πλάνην οἰκτράν. Όχι μόνο δεν σκόπευε να τον επαναφέρει αλλά είχε διατάξει την αλλαγή, την αντιστροφή των αποτελεσμάτων σε περίπτωση που η βασιλεία ανεδεικνύετο νικήτρια του δημοψηφίσματος. Αυτά τα ξέρω από πρώτο χέρι γιατί τα έζησα...! Ένα πράγμα που δεν αντέχω τόσα χρόνια να ακούω είναι περί του αληθινού δημοψηφίσματος του 1974. Και βλέπεις νέα παιδιά στο σχολείο να μαθαίνουν για το μοναδικό αδιάβλητο δημοψήφισμα, νέοι δημοσιογράφοι που αρθρογραφούν για την οριστική επίλυση του πολιτειακού το 1974 και αναρωτιέσαι «με πόσο κουτόχορτο μπορεί να ταϊστεί ένας λαός»; Λένε επίσης ότι έγινε ολονύκτιο γλέντι από πλήθη λαού. Μια συγκέντρωση ήταν αριστερών και σοσιαλιστικών στοιχείων που έβριζε τον Βασιλέα, έκανε τάχα την κηδεία της Βασιλείας και είχαν υψωμένες τις αφίσες με το παιδάκι που κατουρά το στέμμα. Αυτές οι αφίσες φανερώνουν και το επίπεδο αυτών των ανθρώπων».

Κωνσταντίνος Φ. από Θεσσαλονίκη
«Υπήρξα αντιπρόσωπος της Βασιλευομένης Δημοκρατίας στο δημοψήφισμα-ο Θεός να το κάνει-του 1974. Δεν θα πιστέψετε τα όσα έζησα. Επειδή τα ψηφοδέλτια ήταν χρωματιστά-πράσινα η Αβασίλευτη και καφέ η Βασιλευομένη-πολλοί φάκελοι επειδή κάρφωνε το καφέ χρώμα πετιούνταν στο καλάθι χωρίς καν να ανοιχθούν!!! Παρά την αντίδρασή μου, μου έκαναν νόημα να σωπάσω και στο τέλος με απείλησαν ότι θα μπω στο στόχαστρο των «δημοκρατικών πολιτών»!!! Επιτέλους μιλάω και κάπου θα καταγραφούν αυτά που λέω, έστω και μετά από 47-48 χρόνια. Ας μείνουν ιστορία όλα αυτά για να ξέρουν όσοι λένε πως ήταν ένα έντιμο δημοψήφισμα. Άντε, τουλάχιστον εγώ ήμουν ένας εκπρόσωπος της βασιλευομένης σε εκλογικό κέντρο. Σε άλλες πόλεις ή σε άλλες περιοχές, υπήρχε κατά μέσο όρο ένας βασιλικός αντιπρόσωπος ανά 20 εκλογικά τμήματα. Δυστυχώς με αυτόν τον άνανδρο τρόπο έκλεισαν ένα κεφάλαιο της ιστορίας και της παράδοσης του τόπου: την Βασιλευομένη Δημοκρατία».

Ηλίας Γ. από Πάτρα
«Ήμουν τότε τελειόφοιτος πανεπιστημιακής σχολής και μόλις έπεσε η χούντα, εντάχθηκα στον αγώνα κατά της Μοναρχίας και των εκπροσώπων της επειδή πιστεύαμε πως ήταν ξενοκίνητοι και όργανα της CIA. Ένα που δεν μου άρεσε-γιατί υπήρξα αριστερός μέχρι το μεδούλι και με πολύ φανατισμό-ήταν πως το κεφάλαιο της εποχής συνασπίστηκε με την Αβασίλευτη. Νέος τότε δεν έδωσα σημασία. Σήμερα όμως κατάλαβα αρκετά... Η διαδικασία την ημέρα του δημοψηφίσματος ήταν άψογη ως προς την προσέλευση και την ψηφοφορία των ανθρώπων. Εγώ ήμουν τότε ως εκλογικός αντιπρόσωπος της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Βέβαια για τα αποτελέσματα οφείλω τόσα χρόνια μετά να είμαι ειλικρινής. Έγινε νοθεία παρά τις κορώνες μας για σωστό δημοψήφισμα! Πολλούς φακέλους πετούσαμε ως τάχα άκυρους επειδή βλέπαμε πως είχανε μέσα το ψηφοδέλτιο με το καφέ χρώμα· καφέ χρώμα ήταν το ψηφοδέλτιο της Βασιλευομένης Δημοκρατίας και πράσινο το δικό μας, της Αβασίλευτης. Μα και η εντολή της κυβέρνησης ήταν να μην νικήσει με κάθε τρόπο η βασιλεία. Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος ήταν 50-50% σχεδόν· αυτό έδειχναν και δημοσκοπήσεις μεγάλων ξένων εταιρειών λίγες ημέρες νωρίτερα. Η λύση ήρθε στα ξημερώματα όταν ακούσαμε πως η βασιλεία έλαβε 48% αλλά η μεγάλη ανακούφιση όταν αυτό το 48% έγινε 30%. Εκείνη την στιγμή ξεχυθήκαμε στους δρόμους με ξέφρενους πανηγυρισμούς. Μετά από μέρες όμως έβαλα κάποια πράγματα από κάτω και είδα πόσο άδικοι υπήρξαμε εκείνη την 8η Δεκεμβρίου... Με επιβεβαίωσε μετά από χρόνια και ο Μητσοτάκης που είπε το 1988 ότι το δημοψήφισμα του 1974 ήταν «unfair». Βέβαια και σε άλλη εφημερίδα είπε ο Μητσοτάκης πως «ο Καραμανλής άλλαξε το αποτέλεσμα». Να τα λέμε κι αυτά... Αγωνιστήκαμε για να μην ξανάρθει η βασιλεία αλλά η δημοκρατία που εγκαθίδρυσαν αυτοί (οι πολιτικοί) μας οδήγησε εν τέλει στα μνημόνια, στο ΔΝΤ, στην κρίση και σε όλα αυτά που βιώνουμε στο πετσί μας».

Χρήστος Δ. από Κοζάνη
«Τις ημέρες πριν το δημοψήφισμα όλα έδειχναν σε ένα ντέρμπι της κατάστασης. Πραγματικά είχε ενδιαφέρον ποιο από το δύο πολιτεύματα θα έβγαινε τελικά νικητής. Το βράδυ της ψηφοφορίας, 8 Δεκεμβρίου του 1974 αν θυμάμαι καλά, περιμέναμε με ανυπομονησία τα αποτελέσματα. Είχαν αργήσει αρκετά, περιμέναμε, περιμέναμε. Σε μια στιγμή ανακοινώθηκε στην ΕΙΡΤ ένας πίνακας από το Υπουργείο Εσωτερικών που έλεγε πως η Αβασίλευτη Δημοκρατία έλαβε 52% και η Βασιλευομένη 48%. Κράτησα τα ποσοστά, η ώρα ήταν στις 1 με 2 παρά αν θυμάμαι καλά τα μεσάνυχτα. Μετά από λίγη ώρα μαθαίνουμε πως το 52% έγινε 69% και το 48% έγινε 30-31%. Αυτή η ξαφνική αλλαγή των αποτελεσμάτων μας προβλημάτισε... Ακόμα και με την Αβασίλευτη που ήμασταν, αυτό ήταν ένα δείγμα της αντιβασιλικής πολιτικής που είχαν όλα τα κόμματα και η ΝΔ παρά την ουδετερότητα που υποστήριζε».

Περικλής Θ. από Καβάλα
«Χρόνια που μου θυμίσατε τώρα.... Σ' εκείνο το δημοψήφισμα (του 1974) σκέφτηκα να απέχω! Εξάλλου υπήρχε μερίδα ανθρώπων που απείχε για τους δικούς του λόγους ο καθένας. Προσωπικά θα απείχα γιατί έβλεπα πως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν προδιαγεγραμμένο. Είχε έρθει αρχές Δεκεμβρίου, ήρθε στην περιοχή ο Αχιλλέας Καραμανλής, αδελφός αυτού που λένε κάποιοι σήμερα Εθνάρχη. Ε, αυτός ήρθε και απείλησε πως ο αδελφός του (ο Κων/νος Καραμανλής) δεν θα στηρίξει οικονομικά τους γεωργούς, εάν ψήφιζαν τον Βασιλιά. Τότε υποπτεύθηκα πως αυτοί θέλουν να ξεριζώσουν την Βασιλεία. Δεύτερη φορά ψήφιζα στην ζωή μου και έλεγα να μην ψηφίσω. Τελικά είπα πως είναι χρέος μου και έκανα μια δική μου συλλογιστική πριν πάω και ψηφίσω. Ένιωθα πως η Ελλάδα θα μπει σε περιπέτειες χωρίς Βασιλιά. «Το άγνωστο της αβασίλευτης που θα οδηγήσει άραγε;» σκέφτηκα. Οι Βασιλείς ήταν δοκιμασμένοι, η Βασιλεία ήταν δοκιμασμένη. Είχαμε απολαύσει και εμείς την μέριμνα της Βασιλικής Πρόνοιας, είχαν προικοδοτηθεί και η αδελφή μου και ξαδέλφες μου και πολύς κόσμος από την Βασίλισσα Φρειδερίκη-είναι ντροπή πάντως τα όσα λέγονται γι΄ αυτήν την γυναίκα! Σκέφθηκα λοιπόν πως η Βασιλεία περισσότερο καλό έχει να δώσει, παρά κακό. Πήγα ψήφισα το πρωί της Κυριακής μετά τον εκκλησιασμό. Το επόμενο πρωί είδα τα αποτελέσματα. Η Ελλάδα τελικά μπήκε στον γύψο με την ψήφο του ίδιου του λαού της, σκέφτηκα...».

Από τις μαρτυρίες συνάγουμε τις εξής σημαντικές πληροφορίες:

• Η διαφορά με την οποία κέρδισε η Αβασίλευτος ήταν σχεδόν ελάχιστη, σε αντίθεση με το τι παρουσιάζεται ως το επίσημο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 1974. κάτι που αποδεικνύεται με τον πίνακα που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εσωτερικών λίγο μετά τα μεσάνυχτα που έλεγε πως η Αβασίλευτη Δημοκρατία έλαβε 52% και η Βασιλευομένη 48%. Παρόμοια αποτελέσματα προηγήθηκαν και από τις δημοσκοπήσεις ξένων καναλιών που έδειχναν και τα δύο πολιτεύματα να κυμαίνονται στο 50%.

• Ο Καραμανλής απόλαυσε συντριπτική υποστήριξη από βασιλικούς οι οποίοι ψευδώς πίστεψαν πως ο Καραμανλής ως δεξιός θα επανέφερε τον Βασιλιά. Συγκεκριμένα, ο Καραμανλής τότε απολάμβανε το 54% του εκλογικού σώματος.

• Σε κάποια εκλογικά κέντρα, τα καφέ ψηφοδέλτια της Βασιλευομένης δεν καταμετρήθηκαν, καθώς το καφέ χρώμα των ψηφοδελτίων κάρφωνε ενάντια στο καφέ χρώμα του φακέλου, και έτσι λόγω χρωματικής ομοιότητας δεν καταμετρήθηκαν σωστά από τους υπεύθυνους καταμετρητές.

• Ο Καραμανλής και ο κύκλος του είχαν πάρει απόφαση να ξεφορτωθούν τον Βασιλιά υπό πάση θυσία. Ως εκ τούτου, είχε δημιουργηθεί σχέδιο για την αντιστροφή του αποτελέσματος σε περίπτωση που η βασιλεία ανεδεικνύετο νικήτρια του δημοψηφίσματος.
  
  Συνάμα, είναι καθαρό μέσω των προαναφερόμεων γεγονότων και μαρτυριών, πως ο θεσμός της Βασιλείας είχε ξεριζωθεί από την Ελλάδα με συνομωσία της πολιτικής ‘ελίτ’ και των παλαιοκομματικών, οι οποίοι επιθυμούσαν τον πλήρη έλεγχο πάσης μορφής εξουσίας στην χώρα: Είτε αυτή είναι το κράτος, η εκτελεστική εξουσία, η νομοθετική εξουσία, αλλά και οι ένοπλες δυνάμεις, των οποίων οι τάξεις έχουν μολυνθεί, από τις πολιτικές παρεμβάσεις των κομμάτων. Οι κύριοι αυτοί πέτυχαν τον σκοπό τους, καθώς έχουν μετατρέψει τον πολιτικό χώρο της χώρας σε μία ολιγοκρατία όπου μπορούν πλέον να διαπράττουν τα εγκλήματα τους ολοφάνερα, δίχως έλεγχο ή περιορισμούς.
  
  Πηγές:
  
  -Η Μεγάλη Ιστορία του 20ου Αιώνα, τόμος Ζ΄, σελ. 239-240
  -Λεωνίδας Αλ. Παπάγος: Σημειώσεις 1967-1977, Ίδρυμα Γουλανδρή-Χόρν, Αθήνα 1999, ISBN 960-7079-69-8
  -Αποτελέσματα: Εφημερίδα ΠΟΝΤΙΚΙ, φ. 1086, Μ. Τετάρτη 26 Απριλίου 2000, Αθήνα
  -Αποτελέσματα (Ανά νομό) Εφημερίδα «Ριζοσπάστης» - φ. Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 1974 - Ψηφιακή Συλλογή Εφημερίδων Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος
  -Το μήνυμα του Βασιλέως Κωνσταντίνου για το δημοψήφισμα του 1974 Αρχειοθετήθηκε 2022-04-03 στο Wayback Machine., ιστότοπος της Ελληνικής Βασιλικής Οικογένειας, ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2013
  -Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο Δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974 για το πολιτειακό.
  -Δημοκρατικό Εθνικό Ρεύμα: (Δημοψήφισμα 1974: Τα πραγματικά αποτελέσματα)
  -Απόσπασμα από ταινία επικαίρων με θέμα τη διενέργεια του δημοψηφίσματος του 1974 για τη μορφή του πολιτεύματος.(Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
  -Μάριος Πλωρίτης: Η ομιλία υπέρ της αβασίλευτης Δημοκρατίας (Δημοψήφισμα 1974).
  -ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ - ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ (3 ΤΟΜΟΙ)
  -Συνεισφέροντες στα εγχειρήματα Wikimedia. (2024, October 20). Βασιλική Ένωσις Ελλάδος. Βικιπαίδεια.